Insecticiden in de fruitteelt en boomkwekerij
Aandachtsgebieden: glastuinbouw – fruit- en boomteelt – akkerbouw – loonwerkers / maïs – gras en granen
De stuurgroep van Schone bronnen heeft ‘insecticiden in de fruitteelt en de
boomkwekerij’ geselecteerd als één van de vijf aandachtsgebieden voor
Schone bronnen 3. Dit omdat stoffen uit dit aandachtsgebied in het
water gevonden worden, soms in concentraties die de normen voor
waterkwaliteit overschrijden. Met boomkwekerij wordt vooral gedoeld op de
laanboomteelt – waarin insecticiden net als in de fruitteelt zijwaarts en
opwaarts gespoten worden. In een expert meeting is gekeken naar meetgegevens van enkele stoffen en naar reeds lopende projecten om emissie vanuit de glastuinbouw tegen te gaan.
Emissieroutes
De volgende oorzaken zijn genoemd voor insecticiden uit de fruit- en
boomteelt die in het water worden gevonden:
Puntemissies op en rond het erf:
- morsen bij het mengen van middel en vullen van de spuit
- omspoelen en afvoeren van de lege verpakking
- intern schoonmaken en legen van de spuit
- extern schoonmaken van de spuit, incl. schoonmaken van de ruiten
van de tractor tijdens het spuiten - spuitapparatuur die buiten in de regen staat gestald
- transportwater van de fruitsorteerinstallatie: dit mag niet meer
geloosd worden, maar waar blijft het dan nu?
Diffuse bronnen:
- drift (verkeerde spuittechniek, dophoogte niet goed afgestemd op de hoogte van de bomen, spuiten bij teveel wind, windschermen die niet voldoende dicht zijn in het voorjaar en najaar)
- afspoeling (oppervlakkige afstroming)
- uitspoeling via drains
- verdamping en atmosferische depositie
Historische bronnen:
- nalevering uit sediment
Naast de aanpak van emissieroutes is door de expert meeting ook gepleit voor een bronaanpak. Hiermee wordt bedoeld dat een teler kritisch kijkt of het wel nodig is om op dat moment te spuiten, welk middel hij kiest, of er niet-chemische alternatieven zijn, enzovoort.
Relatieve belang van emissieroutes
Spuitdrift en puntemissies op het erf (met name afspoelen van de spuit en menselijke fouten) worden door de expert meeting beide gezien als meest belangrijke emissieroute. Beide emissieroutes zouden volgens de gezamenlijke inschatting van de experts de grootste bijdrage aan emissie leveren. Uitspoeling en nalevering uit het sediment worden zijn relatief onbelangrijke routes. Het belang van verdamping als emissieroute is niet duidelijk en verdient nader onderzoek.
Oplossingsrichtingen
De expert meeting heeft dertien oplossingsrichtingen voorgesteld en gerangschikt op volgorde van prioriteit. Zo is voorgesteld dat de boomteeltsector gebruik maakt van de ervaring die in de fruitteelt is opgedaan met driftarme doppen, zodat driftarme doppen kunnen worden opgenomen als driftbeperkende maatregel onder het Lozingenbesluit Open Teelt en Veehouderij (LOTV) in de laanboomteelt. De stuurgroep heeft de belangrijkste oplossingsrichtingen in samenhang met de uitkomsten van de expertmeetings voor de andere aandachtsgebieden geclusterd tot een samenhangend uitvoeringsprogramma.
Fact sheet
De volledige lijst met oplossingsrichtingen is opgenomen in de fact sheet insecticiden in de fruitteelt en laanboomteelt.
