Herbiciden in grasland en de teelt van graszaad en granen
Aandachtsgebieden: glastuinbouw – fruit- en boomteelt – akkerbouw – loonwerkers / maïs – gras en granen
De stuurgroep van Schone bronnen heeft ‘herbiciden in de grasland en de teelt van graszaad en granen’ geselecteerd als één van de vijf aandachtsgebieden voor Schone bronnen 3. Dit omdat stoffen uit dit aandachtsgebied in het water gevonden worden, soms in concentraties die de drinkwaternorm of de MTR overschrijden. In een expert meetings is gekeken naar meetgegevens van enkele stoffen en naar de vraag of alle relevante emissieroutes afdoende in beeld zijn. Bovendien is stilgestaan bij reeds bekende oplossingsrichtingen en is nagedacht over nieuwe.
Emissieroutes
In de expert meeting zijn de volgende mogelijke emissieroutes benoemd:
- Puntemissies (m.n. morsen bij vullen van de spuit, reinigen van spuitapparatuur, afspoelen van de spuit tijdens regenbui of bij schoonmaken, en afvoer van overtollige spuitvloeistof)
- Afspoeling (run-off), vooral op plekken waar de grond verdicht is door zware
belasting met landbouwmachines. - Drift
- Uitspoeling (vooral bij hoge pH van de bodem, en bij hoge dosering middel bij gebruik van driftreducerende doppen)
- Verdamping
Relatieve belang van emissieroutes
Volgens de experts zijn puntemissies, afspoeling en drift de belangrijkste emissieroutes. De meeste winst valt waarschijnlijk te behalen door het voorkómen van puntemissies. Uit analyses van Waterschap Aa en Maas blijkt afspoeling een belangijker emissieroute te zijn dan werd aangenomen. Bovendien leidt de klimaatverandering mogelijk tot meer afspoeling, doordat droge perioden worden afgewisseld met hevige regenval. Wat betreft drift zijn veel telers inmiddels doordrongen van de problematiek. Toch komt driftbeperking soms in de knel door een combinatie van toenemende schaalvergroting, hoge werkdruk, beperkt aantal machines en beperkt aantal werkbare dagen. Daarom blijft dit een aandachtspunt. Verdamping is een mogelijke emissieroute, maar aangezien de vluchtigheid van de betreffende stoffen meestal laag is, zal dit niet zo’n belangrijke route zijn.
Oplossingsrichtingen
De expert meeting heeft de circa 20 oplossingsrichtingen uit eerdere reeksen van Schone bronnen opnieuw onder de loep genomen, eenzelfde aantal nieuwe potentiële oplossingsrichtingen genoemd. Bij elkaar kwam de expert meeting tot 35 oplossingsrichtingen, gerangschikt op volgorde van belangrijkheid. Verreweg de meeste voorgestelde oplossingsrichtingen hadden betrekking op communicatie en op onderzoek & innovatie. Voorbeelden zijn “herhalen van de boodschap van het voorkómen van puntemissies” en “voorlichting gericht op het voorkómen dat restanten spuitvloeistof wordt geloosd op kopakkers, waar de bodem vaak verdicht is en de vloeistof gemakkelijk kan afspoelen richting de sloot”. De stuurgroep heeft de belangrijkste oplossingsrichtingen in samenhang met de uitkomsten van de expertmeetings voor de andere aandachtsgebieden geclusterd tot een samenhangend uitvoeringsprogramma.
Fact sheet
Voor de volledige fact sheet over herbiciden in grasland en de teelt van graszaad en granen, klik hier.
